Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) dalej ufp:
W przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
- wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
- wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
- pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o zwrocie środków na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Analogiczne zapisy odnoszące się do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków na zasadach określonych w ufp zawiera umowa o dofinansowanie dla npjb w par. 17 ust. 1. (dalej UoD).
Stwierdzenie wystąpienia przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 ufp powoduje konieczność wszczęcia postępowania mającego na celu odzyskanie kwoty nieprawidłowo wykorzystanej przez beneficjenta wraz z odsetkami (nie dotyczy pjb).
Odzyskiwanie środków powinno następować zgodnie z poniżej przedstawioną sekwencją:
-
W pierwszej kolejności beneficjent powinien mieć możliwość zwrócenia środków nieprawidłowo wykorzystanych – zgodnie z art. 207 ust. 8 pkt 1 ufp bądź wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności – zgodnie z art. 207 ust. 8 pkt 2 ufp;
-
Jeżeli rozwiązania przedstawione powyżej nie zostaną wykorzystane przez beneficjenta, po upływie terminu, o którym mowa w art. 207 ust. 8, właściwa instytucja wydaje decyzję o zwrocie – zgodnie z art. 207 ust. 9 ufp;
-
Potrącenie odpowiednich środków z zabezpieczenia wykonania umowy;
-
Egzekucja administracyjna.
Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie, w momencie powzięcia informacji o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 ufp (np. w wyniku przeprowadzonej kontroli własnej lub przez inne uprawnione organy) powinna określić kwotę przypadającą do zwrotu oraz termin, od którego naliczane będą odsetki. Po dokonaniu tej czynności, instytucja ta, powinna niezwłocznie wezwać beneficjenta do dokonania zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie w ramach wezwania, o którym mowa powyżej, może pozostawić dodatkowo beneficjentowi możliwość wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności, stosownie do art. 207 ust. 8 pkt 2 ufp. (par. 17 ust. 2 w zw. z ust. 3 UoD).
Po bezskutecznym upływie terminu do dokonania zwrotu lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności właściwa instytucja wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków.
Zgodnie z art. 207 ust. 11 ufp IZ lub IP może, na podstawie porozumienia lub umowy, upoważnić Instytucję Wdrażającą, będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji o zwrocie.
Zgodnie z systemem realizacji Programu Infrastruktura i Środowisko, IZ w drodze aneksów do zawartych porozumień przekazała IP kompetencje do wydawania decyzji o zwrocie w pierwszej instancji. Niektóre IP na podstawie art. 207 ust. 11 ufp w drodze porozumienia delegowały kompetencje w tym zakresie na IW będące jednostkami sektora finansów publicznych (patrz tabela nr 1)
Na podstawie art. 207 ust. 12 ufp oraz zgodnie z "Zaleceniami w zakresie sposobu korygowania wydatków nieprawidłowo poniesionych w ramach POIiŚ" od decyzji wydanej przez IP lub IW beneficjent może złożyć, za pośrednictwem IP/IW odwołanie do Instytucji Zarządzającej (Ministra Rozwoju Regionalnego). Odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o zwrocie.
Tabela Nr 1: Schemat instytucjonalny wydawania decyzji o zwrocie w systemie Programu Infrastruktura i Środowisko wg stan na 17 lutego 2011 r.
|
Priorytet |
Działanie |
Instytucja wydająca decyzję o zwrocie w pierwszej instancji |
Instytucja odwoławcza |
|
I |
1.1 |
Instytucja Pośrednicząca
Minister Środowiska |
Instytucja Zarządzająca Minister Rozwoju Regionalnego |
|
II |
2.1 |
|
2.2 |
|
III |
3.1 |
|
3.2 |
|
3.3 |
|
IV |
4.1 |
|
4.2 |
|
4.3 |
|
4.4 |
|
4.5 |
|
4.6 |
|
V |
5.1 |
|
5.2 |
|
5.3 |
|
5.4 |
|
VI |
6.1 |
Instytucja Wdrażająca
Centrum Unijnych Projektów Transportowych
|
|
6.2 |
|
6.3 |
|
VII |
7.1 |
|
7.2 |
|
7.3 |
|
7.4 |
|
7.5 |
|
VIII |
8.1 |
|
8.2 |
|
8.3 |
|
8.4 |
|
IX |
9.1 |
Instytucja Wdrażająca
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej |
|
9.2 |
|
9.3 |
|
9.4 |
Instytucja Pośrednicząca
Minister Gospodarki |
|
9.5 |
|
9.6 |
|
X |
10.1 |
|
10.2 |
|
10.3 |
|
XI |
11.1 |
Instytucja Pośrednicząca
Minister Kultury
i Dziedzictwa Narodowego |
|
11.2 |
|
11.3 |
|
XII |
12.1 |
Instytucja Wdrażająca
Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia |
|
12.2 |
|
XIII |
13.1 |
Instytucja Pośrednicząca
Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego |